U bent hier

Mark Manders - Silent Studio

 

De Nederlandse Mark Manders is het toonbeeld van een succesvol kunstenaar. Meteen na zijn studie aan de ArtEz academie werd hij tweede bij de prestigieuze Prix de Rome. In 2002 nam hij deel aan documenta (11) in Kassel, in 2004 aan de Manifesta Biënnale in San Sebastian. In 2013 vertegenwoordigde hij Nederland op de Biënnale van Venetië. Zijn werk wordt overal ter wereld getoond en verzameld. Als onderdeel van de grootschalige tentoonstelling Het Afwezige Museum in WIELS (Brussel) bouwt Manders een tijdelijk atelier in het Metropool, een gebouw vlakbij WIELS.

 

WIELS bevraagt met Het Afwezige Museum de rol die - hedendaagse - kunst speelt in maatschappelijke debatten en ontwikkelingen. De tentoonstelling is een statement, een oproep tot geloof in en ondersteuning van de hedendaagse kunst, dat zich doorheen WIELS en in de twee buurgebouwen BRASS en het Metropool. Het Metropool ziet er vandaag ruw en op bepaalde plekken bouwvallig uit, met binnen én buiten graffiti op de muren. Die setting past perfect bij de werken van Mark Manders. De installatie beslaat drie beelden van de kunstenaar. Het kleinste beeldje, een fragment van een hoofd dat tussen stukken hout geklemd zit, staat in een glazen vitrine op een pedestal. De andere twee werken zijn monumentale (fragmenten van) gezichten, met een bewust gekozen ‘non-finito-look’. De plaatsing van de beelden, op een werktafel en omgeven door plastic, suggereert de context van een atelier. 

 

 

De ruimte en context versterken de monumentale mensenhoofden van Manders, die in een doorsnee galerieruimte of andere ‘white cube’ merkbaar minder impact hebben. De kracht van de werken ligt immers niet zozeer in hun vorm of inhoud, maar in hun symbiose met de omgeving en de uitstraling die ze daaraan te danken hebben. Parallel met de huidige staat van Metropool in Brussel is de stilte van Silent Studio oorverdovend. De gebroken gezichten bezitten universeel herkenbare menselijke kenmerken, maar ontkennen individualiteit. Deze abstractie draagt bij tot de ‘stilte’ van de werken; de focus ligt op authentieke emotie, materialiteit en tactiliteit, eerder dan op expressie. Die stille monumentaliteit evoceert een gevoel van verborgen symboliek, vergelijkbaar met die van Egyptische faraobeelden. Het verschil is dat Manders’ werken abstract zijn en het enigmatische dus primeert over een helder leesbare referentie. Op die manier laat Mark Manders in zijn oeuvre ruimte voor een interpretatie van de toeschouwer.

 

Zelfportret als gebouw

 

Elke tentoonstelling van Manders is een toevoeging aan zijn Zelfportret als gebouw, een doorlopend project dat hij aanvatte in 1986 (nog voor zijn kunststudies). Het eerste onderdeel hiervan was een fictief grondplan, getekend op de vloer van een galerie. Sindsdien komt er met elke tentoonstelling een nieuw grondplan bij en groeit het ‘zelfportret’. Het project is voor Manders een manier om zijn eigen geschiedenis te documenteren, en reflecteert de manier waarop de architectuur van de tentoonstellingsruimte altijd impact heeft op zijn werken en andersom. Ook in dit fictieve gebouw is de stilte drukkend; noch Manders, noch een andere persoonlijkheid bewoont het gebouw - het omgekeerde is eerder waar: het grondplan huist in de kunstenaar. Hij noemt het zelf “een gebouw gedomineerd door een veranderlijke stilstand, waar en waardoor ik constant geconfronteerd wordt met mijn keuzes".

 

 

Het onafgewerkt karakter van Zelfportret als gebouw is bovendien terug te vinden in Manders’ beeldhouwwerken, die vaak gefragmenteerd, puur en ruw onbewerkt zijn. Manders’ hele oeuvre is verbonden door potentie. Hoewel de stille hoofden in Silent Studio door hun schaalvergroting een zekere standvastige levenskracht uitstralen, is het gevoel van wording dat hen omringt nog veel groter. De onbewerkte klei geeft uitdrukking aan een kneedbare, toekomstige expressie. 

 

Elke maand bespreekt een tento.be-redacteur een kunstwerk. In juni is Tamara Beheydt aan de beurt.

 

Mark Manders

Silent Studio

2016-2017

 

 

De tentoonstelling Het Afwezige Museum loopt nog tot 13 augustus 2017 in WIELS, Brussel. 

Website Mark Manders: www.markmanders.org