U bent hier

George Grard: een vergeten beeldhouwer

“De Kwartel”, (1958) Kunstencentrum Ten Bogaerde

 

Voor sommigen is hij de grootste beeldhouwer die we ooit hadden. Toch doet zijn naam bij velen geen belletje rinkelen. George Grard werd in 1901 geboren te Doornik. Op 14-jarige leeftijd volgde hij les aan de Doornikse Academie voor Schone Kunsten. In 1931 verhuisde hij naar Sint-Idesbald waar zijn atelier een pleisterplaats werd voor tal van bekende kunstenaars.

Na de oorlog zal hij zich, onder invloed van zijn leermeester Maurice Dekorte, definitief op het beeldhouwen toeleggen en werken naar levend model. Uit deze beginperiode dateren talrijke voorstellingen van sportlui.

Het leven van George Grard zelf was zeer eenvoudig, ritmisch met het verloop van de seizoenen mee. Ijdelheid en chic interesseerden hem weinig alhoewel hij lid was van de Academie en in 1970 zijn carrière bekroond werd met de vijfjaarlijkse prijs voor beeldhouwkunst, unaniem aan hem toegekend door alle toenmalige ministers van cultuur.

George Grard

 

De school van Sint-Idesbald.

1931 is een belangrijk jaar voor George Grard: Hij verhuisde definitief naar Sint-Idesbald. Gefascineerd door het licht, de reflectie van het duinenzand, door het golvende water van de zee - voor hem onmisbare elementen ter inspiratie voor zijn werk - besloot hij zich daar te vestigen.

In Sint-Idesbald kwam hij tot volle sculpturale ontplooiing en in herwonnen vrijheid zal hij zijn beroemdste werken beeldhouwen, waaronder “De Lente” (1935), “De Baadster” (1938), “De Waternimf” ( 1947), “De Zee” (1952), “De Afrikaanse” (1957), “De Kwartel” (1958), “In Gewrongen houding” (1975), “Vrouw die naar de zon kijkt” (1978).

Zijn beelden getuigen van een menselijke natuurlijkheid en worden gekenmerkt door een krachtige maar vloeiende lijn.

Volgens de schrijver Pol Caso kun je in George Grard onmogelijk enkel een klassiek meester zien, maar ook een man, verheven boven de tijd, geleid door een machtig instinct en een zeldzame kennis van vormgeving.

De woning van George Grard zal gedurende al die jaren, tot aan zijn dood op 26 september 1983 de plaats zijn waar bekende kunstenaars zoals Pierre Caille, Edgard Tytgat, Charles Leplae, Taf Wallet, de gebroeders Haessaerts, Henri Wolvens, Paul Delvaux, Constant Permeke… elkaar ontmoeten. Men sprak al snel van de School van Sint-Idesbald hoewel er van een echte school geen sprake was. Het was geen kunststroming maar een hechte groep vrienden.

Ellenlange partijen pétanque, enkel onderbroken voor een apéritiefje, maaltijden waarbij iedereen zijn eigen gerecht meebracht, geanimeerde gesprekken…

Met Paul Delvaux onderhield hij een zeer close vriendschap, hun artistieke zielen begrepen elkaar ook zonder woorden.

De vrouw die naar de zon kijkt

“De vrouw die naar de zon kijkt” (1978) Kunstencentrum Ten Bogaerde

 

“De Zee” of “Dikke Mathille”.

Vanaf 1933 was Isette - ze was ook kunstenares - zijn muze. Ze was een mooie knappe vrouw, krachtig gebouwd en met een zekere uitstraling.

Ook voor het inmiddels beroemde beeld “De Zee” poseerde Isette. Het beeld was bestemd voor de waterpartij net voor het Casino in Oostende maar kreeg op beslissing van het stadsbestuur een andere plek in de stad. Oostendenaren noemen haar 'Dikke Mathille' en konden niet overweg met zoveel vrouwelijk naakt zo dicht bij hun Casino. Een verplaatsing richting Leopold II-laan diende zich aan.

De beeldentuin van het Kunstencentrum Ten Bogaerde herbergt een tweede exemplaar van “De Zee”. Net als in Oostende werd het beeld opgesteld in een waterpartij.

Er zijn nog beelden die bestaan uit meerdere exemplaren. Niet altijd van hetzelfde formaat. Zo staat “De Kwartel” zowel in het Kunstencentrum Ten Bogaerde en als kleiner exemplaar in de voortuin van het museum van de Stichting Paul Delvaux. De kunstenaars Paul Delvaux en George Grard konden het zeer goed met elkaar vinden.

De Zee (oorspronkelijke plaats) Opzij van de casino eigenlijk bijna bovenaan, was er een sokkel voorzien. Aan de kant van de Koninklijke Gaanderijen.

"De Zee" (oorspronkelijke plaats) Opzij van de casino eigenlijk bijna bovenaan, was er een sokkel voorzien. Aan de kant van de Koninklijke Gaanderijen.

 

De Stichting George Grard

De Stichting werd in 1994 opgericht door Francine Grard-Van Mieghem en Franz Trenchant ter gelegenheid van de tiende verjaardag van het overlijden van George Grard. In datzelfde jaar nam de Stichting de organisatie op zich van een reeks herdenkingstentoonstellingen te Antwerpen, Brugge, Doornik, Sint-Idesbald en Moeskroen.

Deze initiatieven pasten perfect in het raam van haar doelstellingen, namelijk het werk van George Grard te conserveren en het aan een zo ruim mogelijk publiek tonen.

De Stichting werd aanvankelijk ondergebracht in een voormalige boerderij te Gijverinkhove. Tot 2010 kon het publiek in het museum de kunstwerken en de bronsgieterij bezoeken.

Bij het overlijden van George Grard in 1984 is het beheer van zijn oeuvre in handen gekomen van de Stichting George Grard. Vanaf dan worden de bronzen beelden gegoten in de eigen kunstgieterij te Gijverinkhove.

De gieterij staat nu ook open voor andere kunstenaars. De jarenlange ervaring staat garant voot een kwaliteitsgeut. Men werkt volgens de verloren was techniek.

 

George Grard met vriend Delvaux

George Grard met vriend Delvaux

 

Kunstencentrum Ten Bogaerde

Sinds juni 2016 is een deel van het oeuvre overgebracht naar het nieuwe Kunstencentrum Ten Bogaerde in Koksijde.

Verspreid over de site van Ten Bogaerde staan enkele bronzen beelden van zijn hand. Op de eerste verdieping van het Kunstencentrum, de George Grardzaal, zien we originele gipsen beelden en tekeningen. 

Buiten staan acht bronzen beelden opgesteld in de beeldentuin.

George Grardzaal Kunstencentrum Ten Bogaerde

 

George Grard is de beeldhouwer niet van vrouwen, maar van de vrouwelijkheid.

In 1970 zet George zich aan “het tekenen”. Uitgevoerd met penseel en Oost-Indische inkt vormen deze tekeningen een reeks studies voor zijn zoektocht naar de vorm en de houdingen voor zijn volgende beeldhouwwerken. Deze tekeningen zijn de uitdrukking van de directe gevoelens en gedachten van de artiest en vormen hierdoor een interessante en belangrijke getuigenis van de ideeën en de visie van de meester.

Of nog zoals professor Marcel van Jole het beschreef, zal het oeuvre van George Grard in de toekomst een baken en richtsnoer blijven voor alle nog komende generaties op de Koninklijke route van de Belgische beeldhouwkunst.

Recenter omschreef kunstcriticus Willem Elias heel treffend zijn werk in het volgende citaat: "George Grard is de beeldhouwer niet van vrouwen, maar van de vrouwelijkheid. Hij hield van de volheid van vormen.”

Niet voor niets behaalde hij de Rubensprijs in 1930.

 

Monumentale beelden in België

 Antwerpen, "De Lente (Niobé)", Middelheim

Brugge, "In Gewrongen Houding"

Brussel, "Zittende Vrouw", Nationale Bank van België

Doornik, "De Waternimf", Pont à Pont

Doornik, Doopvont, altaar, tabernakeldeur, Eglise St.Brice

Doornik, "Vrouw die naar de zon kijkt", Musée de Beaux-Arts

Doornik, "Les Poriginelles", Musée du Folklore

Hasselt, "Vrouw die naar de zon kijkt", Cultureel Centrum

Kortrijk, "De Kwartel", Hallen

Koksijde, "De Kwartel", Ten Bogaerde

Koksijde, "De Zeemeermin", rotonde Wulpen

Koksijde, "De Kwartel", Museum Paul Delvaux

Koksijde, "De Lente", Kerkepanne

Koksijde, "De Fluitspeelster", George Grardplein

Luik, "De Aarde" en "De Rivier", Pont Albert Ier

Louvain-la-Neuve, "Zittende vrouw", Place de l'Accuel

Oostende, "De Zee"

Veurne, " Vrouw die naar de zon kijkt", Park

Sint-Niklaas, "De Zittende Vrouw", stadsplein

Sint-Niklaas, "In Gewrongen Houding", stadsplein


Artikelfoto “De Kwartel”, (1958) Kunstencentrum Ten Bogaerde


Kunstcentrum Ten Bogaerde

Ten Bogaerdelaan 10

8670 Koksijde

Open tijdens tijdelijke tentoonstellingen

Momenteel loopt de tentoonstelling Only art can break your heart (23.06-23.09.2018

Weekdagen 10-18 uur - weekends en feestdagen: 14-18 uur - gesloten op maandag - gratis toegang


Stichting George Grard

Ekestraat 1

8690 Gijverinkhove

(niet toegankelijk voor het publiek)


Archief Openbaar Kunstbezit Vlaanderen

Stichting George Grard: uitbundige vrouwelijkheid (OKV 2008.4 - 46ste Jaargang)